Duurzaam Voedsel 7 % gestegen in 2018

De bestedingen van consumenten aan duurzaam voedsel in Nederland zijn in 2018 ten opzichte van 2017 met 7% toegenomen.
Dat is meer dan de 4% stijging in de totale foodbestedingen. Het duurzame aandeel stijgt jaar-op-jaar.

  • De bestedingen aan duurzaam voedsel zijn in 2018 met 9% gestegen in het supermarktkanaal.
  • De foodservice laat een stijging van 3% zien.
  • Speciaalzaken voor duurzame voeding laten een daling van 1% zien.

Totaal Voedsel, gekocht in supermarkten, speciaalzaken of buitenshuis (horeca, catering, onderweg):

• Het marktaandeel van bestedingen aan duurzaam voedsel in de totale bestedingen aan voedsel is 11%.

• De bestedingen aan duurzaam voedsel zijn voor alle productgroepen – behalve Vlees en vleeswaren – gestegen.

• Supermarkt is grootste aankoopkanaal. De bestedingen aan duurzaam voedsel zijn in 2018 met 9% gestegen in het supermarktkanaal. Koffie en thee (+36%) en Eieren (+25%) laten daar de grootste stijgingen zien.

• De grootste procentuele stijging is te zien bij producten met het keurmerk On the Way to PlanetProof (voorheen Milieukeur) (+122%). Daarnaast is er sprake van een flinke stijging bij de keurmerken onder Overig (+54%). UTZ Certified (+€ 98 mln.), Beter Leven (+€ 71 mln.) en Biologisch (+€67 mln.) zijn de keurmerken met de grootste absolute stijging in bestedingen.

• Beter Leven (ruim € 1,6 mld.) is van de steekproef in 2018 het grootste keurmerk qua omzet, gevolgd door Biologisch (ruim € 1,3 mld.) en UTZ Certified (ruim € 1,0 mld.).

• Naar schatting heeft de Nederlandse consument in 2018 in totaal circa € 1,6 mld. besteed aan duurzaam voedsel met het keurmerk Biologisch. Dit is inclusief de afzet van biologisch in afzetkanalen buiten de steekproef.

 

Dit is te lezen in het rapport Monitor Duurzaam Voedsel 2018, dat op 3 oktober via een brief van de minister aan de Tweede Kamer is aangeboden.
https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2019/10/03/we-kiezen-steeds-vaker-voor-duurzaam-geproduceerd-voedsel

De rapportage is opgesteld door Wageningen Universiteit op data van data CBS, Wageningen Economic Research, Foodstep en Bionext.
Het rapport is als Pdf te downloaden op deze site:

Foodservice nader bekeken naar het gebruik duurzame ingrediënten

In de buitenshuisbestedingen (in Horeca, Catering, Onderweg) zien we op duurzaamheid een herstel in eieren, maar minder aardappelen, groente en fruit met een keurmerk.

In de foodservice is communicatie van duurzaamheidsaspecten van voedsel vaker een business-to-business aangelegenheid dan in de retail, omdat producten vlak voordat ze aan consumenten verkocht worden vaak ter plekke van verpakking ontdaan, bewerkt of (uit verschillende ingrediënten) gemaakt worden. De foodservice heeft een omzetgroei van 3% in duurzaam voedsel laten zien.

De grootste procentuele stijger in foodservice is Eieren (60%). Dit heeft te maken met een herstel in aanbod van Eieren met een duurzaamheidskeurmerk na de fipronilaffaire en de ophokplicht in het voorgaande jaar.

De grootste absolute stijging in bestedingen van 2017 naar 2018 is te zien bij Koffie en thee met € 44 mln.

De grootste procentuele daler is Aardappelen, groenten en fruit (-20%, -€ 9 mln.). De daling is met name waargenomen voor producten met het keurmerk On the Way to PlanetProof (voorheen Milieukeur). Exacte redenen voor deze daling zijn niet bekend.

De grootste absolute daler is Zuivel met € 11 mln.

 

Nadere toelichting van Foodstep op duurzaam eten buitenshuis

De bestedingen aan duurzaam voedsel buitenshuis zijn in 2018 met slechts 3% gestgen. In 2017 werd nog een toename van 20% in duurzaamheid gemeten. Met name groente, zuivel en vlees(waren) deden in 2018 een stapje terug in het aandeel duurzaam buitenshuis, maar ze zitten in waarde wel hoger dan 2016. Eieren hestelden zich in 2018 na problemen in 2017. Verduurzaming van koffie en thee blijft doorzetten in de buitenshuismarkt maar de groei is er uit; het verzadigingspunt lijkt bereikt.
Een bewuste keuze voor eerlijk, transparant en lokaal zet bij de inkoop van horeca, catering en foodservice onderweg door. In 2018 is 9% van de totale Food in de buitenshuismarkt gelabeld met een duurzaam keurmerk, in 2010 was dat nog geen 3%.

Ontwikkeling duurzame voeding naar productcategorie

AGF: Bio/EKO stabiel, Milieukeur zakt weg
Het gebruik van duurzame groente en fruit is in bedrijfscatering al enige jaren normaal. In 2017 hebben restaurants en hotels een grote sprong gemaakt in de keuze voor Bio AGF. In 2018 is dat niveau een stukje overstegen. Daartegenover staat een daling op Milieukeur. In het laatste jaar voor de overgang naar Planetproof is de aanschaf van producten met dit keurmerk weggezakt.

In fairtrade fruit (bananen ed) zit een lichte daling.

Het warme weer was positief voor horecabezoek maar beperkte de oogsten bij biologische groentetelers. Over het algemeen hadden biologische groentetelers wat minder last van de droogte dan hun gangbaar werkende collega’s. Dit heeft ermee te maken dat de biologische groenteteler meer aandacht besteedt aan de kwaliteit van de bodem, zoals de eigenschap om vocht vast te houden. Of de droogte van invloed was op de dalende omzet, kunnen we niet achterhalen. Het lijkt er eerder op dat de beperkte keus in de traditionele groothandel aan biologische AGF ertoe leidt dat andere kanalen worden gezocht. Men denke aan directe inkoop bij boer of tuinder of in biologisch gespecialiseerde groothandels.

Brood, banket: herstel Bio/EKO
Na een terugval van Bio Bakery in 2017 stijgt het duurzame brood en gebak in 2018 weer.
Brood als product heeft afgelopen jaren buitenshuis concurrentie gekregen van andere lunchproducten (salades ed.).

 

Zuivel: Bio stabiel in catering, daling in restaurants
Het aandeel Bio in zuivel blijft in 2018 stabiel in het grootste afzetkanaal ervan, namelijk de bedijfscatering. In restaurants en hotels zakt de bio-zuivel in 2018 een stuk terug, na de eerdere sprong omhoog in 2017. Totaal bio-zuivel is zo weeer terug op het niveau van 2015-2016.

Een kleiner deel van zuivel heeft keurmerk UTZ (Chocolademelk en Chocoladedesserts). Mede onder invloed van het weer waren de bestedingen van duurzame choco-zuivel lager in 2018.

 

Vlees en vleeswaren: Beter Leven omlaag door mnder vleeswaren algemeen, Bio vlees omhoog
Vlees heeft buitenshuis een laag aandeel duurzaam (<1%). Bij vleeswaren is het aandeel duurzaamheid veel hoger (>20%). De algemene consumptie van vlees en vleeswaren daalt buitenshuis. De consument kiest meer voor groentegrechten, salades en ander broodbeleg. De duurzame bestedingen aan vleeswaren met BeterLeven-keurmerk dalen mee met totaal vleeswaren.
Binnen het kleine volume aan duurzaam vlees gaat Bio omhoog. Het aandeel met alleen Beter Leven daalt. (Bio vlees kijgt van dierenbescherming Beter Leven keurmerk met 3 sterren. In onze statistieken staan ze onder één keurmerk namelijk op BIO, om dubbeltelling in  duurzaamheidsbijdrage te vermijden).

Vis: MSC stijgt
De buitenshuis uitgaven aan MSC en ASC vis stijgen in 2018. Het waardebedrag aan duurzame vis in horeca en catering  blijft op lange termijn ongeveer gelijk.

 

Eieren: Herstel in vrije uitloop
Na een terugval in “Vrije uitloop eieren” in 2017 (vanwege vogelgriep en ophokplicht) is het gebruik van dit duurzaam voedsel weer gestegen in 2018. Eieren zijn een relatief kleine productgroep in horeca en catering.

 

Koffie: verdere toename UTZ en faitrade. Thee: bio in opkomst
De grootste duurzame productgroep in de buitenshuismarkt is koffie en thee. Koffie en thee zijn samen  goed voor meer dan de helft van de duurzame consumptiewaarde in zowel horeca als catering. Ook in 2018 stijgt dit bedrag wederom. Waar de stijging eerdere jaren nog 26%, 7% en 20% bedroeg, is het nu afgevlakt tot 6%.

Het merendeel van de buitenshuislocaties serveert espresso-bonenkoffie met overwegend een UTZ of Fairtade keurmerk. In beide keurmerken zit nog een lichte groei in 2018, maar de groei is een stuk minder dan in eerdere jaren. Bio op koffie-thee is wel flink doorgezet en is in 2018 verdubbeld ten opzichte van 2017.  De toename van duurzame thee met een bio-keumerk geeft aan dat eerlijkheid  en transparantie naar de gast een geslaagde keuze is.

 

De verzamelgroep Overig Voedsel: stijging Fairtrade chocola, Bio in salades en sappen
De groep Overig voedsel blijft in 2018 in duurzaamheid op het niveau van het jaar ervoor. De groep ‘Overige DKW’ bevat onder meer chocolade, koek, snacks, salades, sappen en koelverse convenience.